نارنگی ارزان شد، هزینه تولید بالا رفت؛ باغدار مازندرانی تاوان کدام ضعف مدیریتی را می‌پردازد؟
شمال نیوز: در پی کاهش شدید قیمت نارنگی در مازندران و افزایش هزینه‌های تولید، محمدعلی امیری، فعال فرهنگی و تربیتی، در نامه‌ای سرگشاده به استاندار مازندران، خواستار بررسی علل افت قیمت، ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول و اتخاذ تدابیر فوری برای حمایت از باغداران و جلوگیری از تکرار این وضعیت شد.
به گزارش شمال نیوز، محمدعلی امیری، فعال فرهنگی و تربیتی، با انتقاد از افت شدید قیمت نارنگی و افزایش هزینه‌های تولید، خواستار شفاف‌سازی درباره علل این وضعیت، بررسی عملکرد دستگاه‌های مسئول و اقدام فوری برای حمایت از باغداران مازندران شد.
جناب آقای دکتر یونسی
استاندار محترم مازندران
با سلام و احترام؛
آنچه امروز بر باغداران زحمتکش مازندران می‌گذرد، صرفاً یک نوسان معمولی در بازار محصولات کشاورزی نیست؛ بلکه زنگ خطری جدی برای معیشت هزاران خانواده، آینده باغداری و اقتصاد کشاورزی استانی است که بخش مهمی از هویت اقتصادی و ظرفیت تولیدی آن با مرکبات پیوند خورده است.
بر اساس گزارش‌ها و اظهارات مطرح‌شده از سوی باغداران، قیمت نارنگی امسال در مقایسه با سال گذشته، در برخی موارد به حدود یک‌سوم قیمت سال قبل رسیده است؛ آن هم در شرایطی که هزینه‌های تولید، دستمزد کارگران، نهاده‌های کشاورزی، حمل‌ونقل و هزینه‌های زندگی افزایش یافته‌اند.
این چه معادله ناعادلانه‌ای است که هزینه‌های تولید افزایش می‌یابد، اما ارزش محصول باغدار به‌شدت کاهش پیدا می‌کند؟ باغدار مازندرانی تاوان کدام ضعف مدیریتی یا غفلت احتمالی در برنامه‌ریزی را می‌پردازد؟
باغدار ماه‌ها پیش از برداشت، هزینه می‌کند، زحمت می‌کشد، نیروی کار به خدمت می‌گیرد و با امید به فروش محصول و تأمین معاش خانواده، از باغ خود مراقبت می‌کند؛ اما با فرارسیدن فصل برداشت، گاه با بازاری مواجه می‌شود که حاصل یک سال تلاش او را به قیمتی ناچیز ارزش‌گذاری می‌کند؛ قیمتی که ممکن است حتی هزینه‌های تولید، برداشت و حمل محصول را نیز پوشش ندهد.
در چنین شرایطی، آیا رواست تمام ریسک‌های تولید و بازار بر دوش باغدار باشد و دستگاه‌های مسئول، پس از وقوع بحران، صرفاً به بیان مشکلات و وعده پیگیری بسنده کنند؟
آیا افت قیمت نارنگی قابل پیش‌بینی نبود؟
جناب آقای استاندار!
مگر میزان تقریبی تولید مرکبات، زمان برداشت، ظرفیت بازار مصرف، امکانات سردخانه‌ای، توان صنایع تبدیلی و فرصت‌های صادراتی، موضوعاتی ناشناخته و غیرقابل پیش‌بینی هستند؟
چرا پیش از آغاز فصل برداشت، برنامه‌ای مؤثر، هماهنگ و عملیاتی برای مدیریت عرضه، توسعه بازار فروش و حمایت از تولیدکنندگان تدوین و اجرا نشده است؟ یا دست‌کم چرا آثار چنین برنامه‌ای در وضعیت کنونی باغداران به‌روشنی دیده نمی‌شود؟
اگر برنامه‌ای وجود داشته، چرا نتوانسته است از بروز این وضعیت جلوگیری کند؟ اگر موانعی بر سر راه اجرای آن بوده، چرا برای رفع آن‌ها پیشاپیش اقدام نشده است؟ و اگر برنامه‌ای متناسب با حجم تولید و شرایط بازار وجود نداشته، کدام نهاد باید درباره این ضعف احتمالی پاسخگو باشد؟
این پرسش‌ها نه از سر تقابل با مسئولان، بلکه در دفاع از حقوق تولیدکنندگانی مطرح می‌شود که بخش مهمی از بار تولید، اشتغال و تأمین نیاز جامعه را بر دوش می‌کشند.
مدیریت، تنها به تشکیل جلسه، صدور بخشنامه، ارائه گزارش و اعلام حمایت از تولیدکنندگان محدود نمی‌شود؛ مدیریت واقعی آن است که پیش از وقوع بحران، خطر را شناسایی کند، برای آن راه‌حل داشته باشد و در زمان مناسب وارد عمل شود.
اگر هر سال در فصل برداشت، باغدار با کاهش شدید قیمت و دشواری فروش محصول مواجه شود و پاسخ روشنی درباره علل و مسئولیت‌ها دریافت نکند، چگونه می‌توان از برنامه‌ریزی صحیح، مدیریت بازار و حمایت مؤثر از تولید سخن گفت؟
آینده باغداری مازندران در معرض تهدید است
مازندران از ظرفیت‌های ارزشمند کشاورزی، باغداری، نیروی انسانی متخصص و موقعیت مناسب برای عرضه محصولات برخوردار است؛ اما بهره‌مندی از این ظرفیت‌ها زمانی معنا پیدا می‌کند که حاصل آن به بهبود وضعیت تولیدکننده و پایداری فعالیت اقتصادی او منجر شود.
تولیدکننده‌ای که با هزینه‌های فزاینده روبه‌روست، اما برای فروش محصول خود با افت شدید قیمت مواجه می‌شود، نمی‌تواند برای مدت طولانی به ادامه فعالیت امیدوار بماند. تداوم این وضعیت ممکن است به کاهش سرمایه‌گذاری، رهاشدن باغ‌ها، تضعیف اشتغال روستایی و تهدید آینده تولید مرکبات استان منجر شود.
آیا سزاوار است استانی که به باغداری و تولید مرکبات شهرت دارد، در فصل برداشت محصول، شاهد چنین نگرانی گسترده‌ای در میان تولیدکنندگان خود باشد؟
جناب آقای استاندار!
انتظار می‌رود به‌جای اکتفا به گزارش‌های اداری و اظهارات کلی، دستور بررسی فوری و کارشناسی وضعیت بازار نارنگی را صادر کنید و از دستگاه‌های مسئول بخواهید با ارائه اطلاعات دقیق، درباره علل افت قیمت و اقدامات انجام‌شده توضیح دهند.
بدیهی است بدون بررسی کارشناسی نمی‌توان تمام عوامل کاهش قیمت را به یک تصمیم یا دستگاه خاص نسبت داد؛ اما این موضوع نباید بهانه‌ای برای نادیده‌گرفتن مسئولیت‌ها یا به تعویق‌انداختن اقدامات ضروری باشد.
مطالبات مشخص از مدیریت استان
۱. شفاف‌سازی درباره علل سقوط قیمت نارنگی
علل افت شدید قیمت با بررسی میزان تولید، حجم عرضه، قیمت خرید از باغدار، قیمت فروش در بازار مصرف، هزینه‌های تولید و نقش واسطه‌ها مشخص و نتایج آن به اطلاع افکار عمومی برسد.
۲. بررسی عملکرد دستگاه‌های مسئول
عملکرد دستگاه‌های متولی کشاورزی، بازرگانی و تنظیم بازار در زمینه پیش‌بینی میزان تولید، برنامه‌ریزی پیش از فصل برداشت و حمایت از باغداران ارزیابی شود و در صورت احراز قصور یا ضعف در انجام وظایف، مسئولیت‌ها به‌روشنی مشخص گردد.
۳. اقدام فوری برای حمایت از باغداران
امکان خرید حمایتی یا توافقی محصول، متناسب با شرایط بازار، هزینه‌های تولید و ظرفیت‌های اجرایی، به‌سرعت بررسی شود و برای محصولاتی که در معرض افت بیشتر قیمت یا از بین رفتن قرار دارند، راهکار عملی و زمان‌بندی‌شده ارائه گردد.
۴. فعال‌سازی ظرفیت‌های صادراتی و صنایع تبدیلی
از ظرفیت سردخانه‌ها، واحدهای فرآوری و صنایع تبدیلی استفاده شود و موانع صادرات و عرضه محصولات در بازارهای جدید، در چارچوب ضوابط مربوط، با فوریت مورد رسیدگی قرار گیرد.
۵. تدوین برنامه پایدار مدیریت بازار مرکبات
برای سال‌های آینده، برنامه‌ای جامع بر پایه پیش‌بینی میزان تولید، نیاز بازار، ظرفیت نگهداری، صنایع تبدیلی، صادرات و سازوکارهای حمایت از تولیدکنندگان تدوین شود تا باغدار پیش از آغاز فصل برداشت، از چشم‌انداز روشن‌تری برای فروش محصول خود برخوردار باشد.
۶. پاسخگویی عمومی و اعلام نتایج
اقدامات انجام‌شده، تصمیمات اتخاذشده، مسئولان اجرای برنامه و زمان‌بندی تحقق آن‌ها به‌صورت شفاف اعلام شود تا باغداران و افکار عمومی بتوانند نتایج اقدامات را ارزیابی کنند.
حمایت از باغدار، مسئولیت مدیریت استان است
جناب آقای استاندار!
حمایت از باغدار، لطف و امتیاز نیست؛ بلکه بخشی از مسئولیت مدیریت استان در قبال تولید، اشتغال و معیشت مردم است.
نمی‌توان از تولیدکننده انتظار داشت با وجود افزایش هزینه‌ها، تولید خود را حفظ کند، اما هنگامی که با سقوط قیمت محصول مواجه می‌شود، تمام زیان و پیامدهای نابسامانی احتمالی بازار را به‌تنهایی تحمل کند.
اگر قرار است کشاورزی یکی از پایه‌های اقتصاد مازندران باقی بماند، باید برای امنیت اقتصادی تولیدکننده نیز تدبیری جدی اندیشیده شود. باغدار نمی‌تواند هر سال هزینه‌های سنگین تولید را بپردازد، اما هنگام فروش محصول، بدون پشتوانه مؤثر در برابر شرایط نامساعد بازار قرار گیرد.
اعتراض ما صرفاً به پایین‌آمدن قیمت نارنگی نیست؛ اعتراض به وضعیتی است که در آن، هزینه‌ها بر دوش تولیدکننده افزایش می‌یابد، اما سازوکارهای حمایت از او در برابر افت شدید درآمد، کارآمدی لازم را نشان نمی‌دهند.
امروز مسئله تنها زیان یک فصل برداشت نیست؛ مسئله، اعتماد باغدار به آینده تولید و اطمینان او از این است که تلاش و سرمایه‌گذاری‌اش در نظام برنامه‌ریزی و مدیریت کشاورزی مورد توجه قرار می‌گیرد.
از جنابعالی انتظار می‌رود به‌روشنی اعلام کنید که چه اقداماتی برای پیشگیری از وضعیت کنونی انجام شده، چه عواملی موجب کاهش شدید قیمت شده‌اند، چه برنامه‌هایی برای حمایت از باغداران در دست اجراست و کدام نهاد مسئول پاسخگویی درباره عملکرد خود خواهد بود.
باغداران مازندران بیش از وعده‌های تکراری، به اقدام فوری، پاسخ روشن و نتیجه ملموس نیاز دارند. تصمیمی که پس از پایان فصل برداشت اتخاذ شود، اگر نتواند زیان امروز را جبران کند یا از تکرار آن جلوگیری نماید، پاسخگوی نیازهای واقعی تولیدکننده نخواهد بود.
جناب آقای استاندار!
فرصت حمایت از باغدار، محدود به زمان برداشت و فروش محصول است. تعلل در این مقطع ممکن است خسارتی بر جای بگذارد که جبران آن برای بسیاری از خانواده‌های کشاورز دشوار یا ناممکن باشد.
امید است این نامه سرگشاده، نه به‌عنوان یک اعتراض صرف، بلکه به‌مثابه مطالبه‌ای جدی از سوی دلسوزان استان برای اصلاح شیوه مدیریت بازار محصولات کشاورزی مورد توجه قرار گیرد و زمینه‌ساز پاسخگویی شفاف، اقدام مؤثر و حمایت واقعی از باغداران زحمتکش مازندران شود.
تاریخ، مدیران را نه با تعداد جلسات و وعده‌هایشان، بلکه با نتایجی قضاوت خواهد کرد که در زندگی مردم و سرنوشت تولیدکنندگان رقم می‌زنند.
با احترام و با تأکید بر ضرورت پاسخگویی مسئولان و حمایت از حقوق تولیدکنندگان
محمدعلی امیری
فعال فرهنگی و اجتماعی
ارسال نظر