فصل مدرسه رسید؛ دفترها گران و سبدها خالی تر
فصل مدرسه از راه رسیده، اما گرانی لوازمالتحریر سبد خرید خانوادههای مازندرانی را کوچکتر و بازار را کمرونقتر کرده است.
اواخر شهریور که میرسد، حالوهوای شهرها رنگ مدرسه میگیرد؛ ویترین مغازهها پر از دفتر، مداد، کیف و جامدادی میشود و خانوادهها برای خرید وسایل مورد نیاز فرزندانشان راهی بازار میشوند. با این حال، امسال این رفتوآمدها برای بسیاری از خانوادهها با حساب و کتاب بیشتری همراه شده و خریدها بیشتر به سمت اقلام ضروری رفته است.
در بازار لوازمالتحریر مازندران، بهویژه در شهرهایی مانند تنکابن، ساری، رامسر، بهشهر و غیره کاهش قدرت خرید خود را در رفتار مشتریان نشان میدهد. خانوادهها قیمتها را مقایسه میکنند، بعضی اقلام را از فهرست خرید کنار میگذارند و در مواردی نیز به خرید حداقلی بسنده میکنند؛ شرایطی که فعالان بازار آن را یکی از دلایل کاهش رونق خریدهای شهریور میدانند.
در سوی دیگر این ماجرا، خیران و واقفان تلاش کردهاند بخشی از فشار واردشده بر خانوادههای کمبرخوردار را کاهش دهند. توزیع بستههای تحصیلی و اجرای طرحهایی برای حمایت مستمر از دانشآموزان، نشان میدهد در کنار بازار و خانواده، ظرفیتهای مردمی نیز میتواند در آغاز سال تحصیلی نقشآفرین باشد.
خریدهای شهریور؛ امسال خانوادهها دست به عصا هستند
شهریور برای فروشندگان لوازمالتحریر معمولاً یکی از دورههای پررفتوآمد سال است؛ زمانی که خانوادهها برای آمادهکردن فرزندانشان برای سال تحصیلی جدید به بازار میآیند. اما امسال به گفته فعالان این حوزه، شکل خریدها تغییر کرده است؛ مشتری همچنان وجود دارد، اما تصمیمگیری برای خرید با احتیاط بیشتری انجام میشود.
در مغازهها، مقایسه قیمتها و پرسیدن بهای چند قلم کالا پیش از خرید بیشتر به چشم میخورد. بخشی از خانوادهها ابتدا فهرست وسایل ضروری را تهیه میکنند و سپس بر اساس توان مالی خود تصمیم میگیرند چه چیزهایی را بخرند و چه اقلامی را به زمان دیگری موکول کنند. این تغییر رفتار، به گفته فروشندگان، مستقیماً بر میزان فروش اثر گذاشته است.
مهدی بیگی، فروشنده لوازمالتحریر، درباره وضعیت بازار میگوید: بخش قابل توجهی از مشتریان با هدف خرید ضروریترین اقلام به فروشگاه مراجعه میکنند و شرایط اقتصادی باعث شده خریدها با دقت و وسواس بیشتری انجام شود.
وی معتقد است: خانوادهها امسال بیش از گذشته به قیمت توجه دارند و تلاش میکنند با بودجهای محدود، وسایل مورد نیاز دانشآموز را تهیه کنند؛ موضوعی که باعث شده برخی خریدهای غیرضروری از سبد خانوادهها حذف شود.
فاصله قیمتها با قدرت خرید خانوادهها
یکی از مسائلی که در بازار لوازمالتحریر خودنمایی میکند، افزایش قیمت گروهی از کالاهاست؛ افزایشهایی که فروشندگان معتقدند در بسیاری از موارد با توان خرید مشتریان همخوانی ندارد.
در چنین شرایطی، حتی کالاهایی که به ظاهر قیمت بالایی ندارند، وقتی در کنار سایر اقلام مورد نیاز مدرسه قرار میگیرند، مجموع قابل توجهی را به خانواده تحمیل میکنند.
فروشندگان میگویند بخشی از افزایش قیمتها به رشد هزینه تأمین کالا مربوط است و این مسئله در مورد کالاهای وارداتی و همچنین محصولاتی که به مواد اولیه وابستهاند، بیشتر دیده میشود. نتیجه این روند، کاهش حجم خرید و احتیاط بیشتر مشتریان در بازار است.
باقریزاده، یکی دیگر از فروشندگان لوازمالتحریر، با اشاره به وضعیت بازار میگوید: قیمت کالاهای وارداتی نسبت به گذشته حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد افزایش داشته است.
به گفته او، قیمت کاغذ نیز در ماههای اخیر روند افزایشی داشته و این مسئله بر قیمت محصولات مرتبط با کاغذ اثر گذاشته است.
وی همچنین نمونهای از افزایش قیمت تجهیزات آموزشی را مطرح میکند و میگوید: تخته وایتبرد یک در دو متر که سال گذشته حدود هفت میلیون تومان قیمت داشت، امسال با فاکتور خرید حدود ۱۸ میلیون تومان به دست فروشنده میرسد.
باقریزاده درباره وضعیت فروش نیز میگوید: میزان مراجعه و خرید مشتریان نسبت به سال گذشته کاهش محسوسی داشته و فروشگاهها در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، تقریباً نیمی از فروش را تجربه میکنند.
وقتی خرید مدرسه از فهرست کامل به اقلام ضروری میرسد
تغییر رفتار مشتریان تنها در کاهش تعداد خریدها دیده نمیشود؛ گاهی خانوادهها از ابتدا فهرست خود را کوتاهتر میکنند. کالاهایی که امکان خرید آنها به زمان دیگری موکول شود، کنار گذاشته میشوند و تمرکز اصلی روی وسایلی قرار میگیرد که دانشآموز برای شروع سال تحصیلی به آنها نیاز فوری دارد.
این وضعیت در مورد خانوادههایی که چند دانشآموز دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چرا که افزایش قیمت یک قلم کالا به تنهایی شاید چندان چشمگیر نباشد، اما وقتی هزینه دفتر، نوشتافزار، مداد رنگی، کیف و دیگر اقلام در کنار هم قرار میگیرد، رقم نهایی خرید افزایش پیدا میکند.
مسلم نیکفرجام، فروشنده لوازمالتحریر، درباره تغییر قیمت برخی اقلام میگوید: مداد رنگی که سال گذشته حدود ۲۰۰ هزار تومان قیمت داشت، اکنون تقریباً دو برابر شده است.
او همچنین با اشاره به قیمت دفتر در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: هزینه برخی دفترها از حدود ۴۰ هزار تومان به ۸۰ هزار تومان رسیده است.
به گفته نیکفرجام، افزایش قیمت کالاها یکسان نیست، برخی اقلام حدود دو برابر و برخی دیگر حتی تا سه برابر افزایش قیمت داشتهاند.
این فروشنده با اشاره به وضعیت روزهای پایانی شهریور میگوید با وجود نزدیکشدن به آغاز مدارس، میزان فروش همچنان پایین است و بسیاری از مشتریان به جای خرید کامل، تنها چند قلم ضروری را تهیه میکنند.
آن سوی بازار؛ خیران برای لبخند دانشآموزان وارد میدان شدند
در شرایطی که تأمین لوازم مدرسه برای برخی خانوادهها دشوارتر شده، حمایتهای خیرخواهانه میتواند بخشی از این فاصله را پوشش دهد. در شهرهای مختلف مازندران، بخشی از کمکهای تحصیلی در قالب بستههای لوازمالتحریر و با استفاده از ظرفیت خیران و موقوفات انجام میشود.
در بهشهر نیز این ظرفیت در قالب توزیع بستههای تحصیلی برای دانشآموزان کمبرخوردار به کار گرفته شده است. چهار هزار بسته مدرسه میان دانشآموزان نیازمند توزیع شده و تأمین این بستهها از محل درآمد موقوفه مرحوم یوسفی دماوندی روستای التپه انجام شده است.
مهدی نعمتاللهی، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بهشهر، با اشاره به این اقدام میگوید: چهار هزار بسته تحصیلی برای دانشآموزان کمبرخوردار آماده و توزیع شده است.
وی تأکید میکند: این حمایت از محل درآمد موقوفه انجام شده و هدف آن، عمل به نیت واقف و کمک به دانشآموزانی است که در تأمین نیازهای تحصیلی با مشکل مواجه هستند.
نعمتاللهی با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی موقوفه میگوید: کارخانه آرد این موقوفه علاوه بر کارکرد اقتصادی و تولیدی، در حوزههای فرهنگی و آموزشی نیز اثرگذار است و درآمد حاصل از آن در مسیر نیت واقف هزینه میشود.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان بهشهر همچنین بر اهمیت اجرای صحیح نیت واقفان تأکید دارد و معتقد است: اعتماد عمومی به سنت وقف زمانی تقویت میشود که مردم آثار این موقوفات را در زندگی جامعه مشاهده کنند.
کارت نشاط؛ حمایت از دانشآموزان در طول سال
کمک به دانشآموزان نیازمند الزاماً نباید به روزهای آغاز سال تحصیلی محدود شود. یکی از طرحهایی که با هدف استمرار حمایتها مطرح شده، «کارت نشاط» است؛ طرحی که تلاش میکند امکان مشارکت خیران را در طول سال فراهم کند.
فریدون کلبادینژاد نژاد مدیرکل آموزش و پرورش مازندران می گوید: در این طرح، خیران میتوانند کارت را شارژ کنند تا حمایت از دانشآموزان نیازمند در مقاطع مختلف سال ادامه داشته باشد. چنین رویکردی میتواند حمایتهای پراکنده و مناسبتی را به الگویی مستمرتر تبدیل کند و امکان برنامهریزی برای نیازهای آموزشی دانشآموزان را افزایش دهد.
وی افزود: هدف از اجرای این طرح، ایجاد مسیری برای مشارکت مستمر خیران در حمایت از دانشآموزان است؛ حمایتی که میتواند تنها به خرید لوازمالتحریر محدود نباشد و در طول سال تحصیلی نیز ادامه پیدا کند.
آنچه در بازار لوازمالتحریر دیده میشود، فقط تغییر قیمت چند قلم کالا نیست؛ تغییر در شیوه مواجهه خانوادهها با آغاز سال تحصیلی است. خریدی که زمانی بخشی از شور و شوق روزهای پایانی تابستان بود، برای برخی خانوادهها به تصمیمی نیازمند اولویتبندی تبدیل شده است؛ انتخاب میان خواستههای کودک و آنچه توان مالی خانواده اجازه میدهد.
در این میان، حمایت از دانشآموزان کمبرخوردار زمانی اثر ماندگارتری خواهد داشت که از یک کمک مناسبتی فراتر برود و به پشتیبانی پیوسته از مسیر تحصیل تبدیل شود. مدرسه زمانی میتواند نقطه شروعی برابر برای کودکان باشد که دغدغه تأمین ابتداییترین نیازهای آموزشی، مانعی برای حضور و ادامه مسیر آنها نباشد.
شاید معنای واقعی «مهر» همینجا روشنتر شود؛ جایی که یک دفتر نو فقط وسیلهای برای نوشتن نیست، بلکه نشانهای از فرصت یادگیری است. حفظ این فرصت، نیازمند همراهی خانواده، مدرسه، خیران و نهادهای مسئول است تا هیچ دانشآموزی به دلیل ناتوانی در تأمین وسایل ساده تحصیل، از شروعی که حق اوست عقب نماند.
ارسال نظر