طرح ۷ روزه بازگشایی تنگه هرمز/ عراقچی: مهلت ۷ روزه از لحظهای آغاز میشود که آمریکا طرح پیشنهادی ایران را بپذیرد
در حالی که جنگ ایران و آمریکا وارد مرحلهای حساس شده، تهران از طرحی هفتروزه برای پایان درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز سخن میگوید؛ طرحی که بر توقف حملات، رفع محاصره دریایی، لغو تحریمهای نفتی و آزادسازی بخشی از داراییهای ایران استوار است و قرار است در صورت پذیرش واشنگتن، از روز ششم به بازگشایی هرمز و در روز هفتم به ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا منجر شود.
یک «هفتشرط» و یک «هفتروز»
به گزارش شمال نیوز، بررسی گزارش رسانههای خارجی نشان میدهد تهران در روزهای اخیر دو چارچوب مرتبط اما متفاوت را مطرح کرده است. نخست، هفت شرط ایران برای ازسرگیری مذاکرات و پایان جنگ که از سوی محسن رضایی مطرح شده و همه جزئیات آن بهطور عمومی منتشر نشده است.
دوم، طرح هفتروزهای که عباس عراقچی در نیویورک از آن پرده برداشت و بر اساس آن، در صورت پذیرش شروط تهران از سوی واشنگتن، روندی هفتروزه برای توقف درگیریها، رفع برخی محدودیتها، بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای آغاز میشود.
هفت شرط ایران چه بود؟
رسانههای خارجی با استناد به اظهارات مقامهای ایرانی گزارش دادهاند که تهران هفت شرط را برای بازگشت به مذاکرات مطرح کرده است.
آنچه تاکنون بهطور عمومی منتشر شده شامل این موارد است:
۱. آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران
تهران خواستار آزادسازی داراییهای ایران در خارج از کشور شده است. در روایت مربوط به طرح هفتروزه، رقم داراییهای مورد اشاره حدود ۱۲ میلیارد دلار اعلام شده است.
۲. پایان جنگ در تمام جبههها
یکی از شروط اصلی ایران، پایان درگیریها در جبهههای مختلف منطقه عنوان شده است. در گزارشهای خارجی، لبنان و یمن بهطور مشخص در این چارچوب مطرح شدهاند.
۳. توقف حملات علیه خاک ایران
تهران خواستار توقف هرگونه حمله نظامی علیه قلمرو ایران شده است. این موضوع در فهرست شروطی که محسن رضایی بهصورت عمومی درباره آن صحبت کرده، قرار دارد.
۴. رفع محاصره دریایی ایران
پایان محاصره دریایی و برداشتهشدن محدودیتهای اعمالشده علیه بنادر ایران، از دیگر شروط اعلامشده تهران است. در طرح هفتروزه عراقچی نیز رفع محاصره دریایی آمریکا یکی از اقدامات اصلی طرف مقابل پیش از بازگشایی هرمز عنوان شده است.
۵. عدم مداخله در امور داخلی ایران
ایران همچنین خواستار تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی کشور شده است. این شرط در گزارشهای خارجی درباره فهرست هفتگانه محسن رضایی ذکر شده است.
۶. توقف همکاری آمریکا با گروههای مخالف جمهوری اسلامی
بر اساس گزارش «الاهرام»، یکی دیگر از شروط اعلامشده از سوی محسن رضایی، پایان همکاری آمریکا با گروههای مخالف جمهوری اسلامی است. این مورد در همه گزارشهای خارجی تکرار نشده و بنابراین باید بهعنوان شرطی که از سوی یک رسانه خارجی در تشریح فهرست هفتگانه ایران گزارش شده دیده شود.
۷. یک شرط هنوز بهطور کامل علنی نشده است
«امواج مدیا» نیز گزارش داده که مقامهای ایرانی از هفت شرط سخن گفتهاند، اما محسن رضایی تنها بخشی از آنها را بهصورت عمومی تشریح کرده و دو مورد دیگر در آن مقطع منتشر نشده بود. بنابراین اضافهکردن یک شرط هفتم بدون منبع معتبر، میتواند به معنای تکمیل حدسگونه فهرست باشد.
طرحی که عباس عراقچی در نیویورک از آن سخن گفت، چارچوب اجراییتری دارد.
وزیر امور خارجه ایران گفته است تهران از طریق واسطهها یک طرح مشخص هفتروزه را به آمریکا ارائه کرده و در صورت پذیرش شروط، تنگه هرمز میتواند در پایان این بازه زمانی باز شود.
طبق گزارشهای منتشرشده، این طرح شامل چند اقدام اصلی است:
توقف درگیریها برای هفت روز
ایران خواستار توقف خصومتها در منطقه برای یک دوره هفتروزه شده است. لبنان نیز در این چارچوب بهطور مشخص مورد اشاره قرار گرفته و گزارشهای دیگر از یمن نیز نام بردهاند.
رفع محاصره دریایی ایران
واشنگتن باید محاصره دریایی بنادر ایران را برطرف کند. این اقدام در ابتدای روند هفتروزه قرار دارد.
رفع تحریمهای نفتی
یکی دیگر از شروط مطرحشده، صرفنظر کردن آمریکا از تحریمهای مربوط به فروش نفت ایران است.
آزادسازی داراییهای ایران
در روایت منتشرشده از این طرح، آزادسازی حدود ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران نیز مطرح شده است.
روز ششم هرمز باز میشود و روز هفتم مذاکره آغاز میشود
بر اساس توضیح عراقچی، قرار نیست تنگه هرمز در همان لحظه پذیرش طرح باز شود.
گزارشهای منتشرشده از اظهارات او میگویند آمریکا باید اقدامات اولیه را در چهار تا پنج روز نخست انجام دهد. سپس در روز ششم روند بازگشایی تنگه هرمز آغاز میشود و در روز هفتم مذاکرات ایران و آمریکا برای رسیدن به توافق نهایی درباره موضوعات مورد توافق از سر گرفته خواهد شد.
به این ترتیب، «هفت روز» در واقع یک جدول زمانی مرحلهای است:
روزهای اول تا پنجم: اجرای تعهدات آمریکا و توقف درگیریها
روز ششم: بازگشایی تنگه هرمز
روز هفتم: آغاز مذاکرات برای توافق نهایی
یک ابهام مهم در روایت «هفت شرط»
آنچه از کنار هم گذاشتن گزارشهای خارجی به دست میآید این است که نباید فهرست هفت شرط ایران را با چهار اقدام اصلی طرح هفتروزه یکی دانست.
هفت شرط، چارچوب گستردهتری برای پایان جنگ و بازگشت به مذاکره است و موضوعاتی مانند داراییهای بلوکهشده، حملات نظامی، محاصره دریایی، عدم مداخله و رابطه آمریکا با مخالفان جمهوری اسلامی را در بر میگیرد.
اما طرح هفتروزه، یک نقشه زمانی برای اجرای توافق است که در صورت پذیرش شروط از سوی آمریکا، قرار است به توقف خصومتها، رفع محاصره و تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییها، بازگشایی هرمز و در نهایت ازسرگیری مذاکرات منجر شود.
از سوی دیگر، رویترز در ۲۶ سپتامبر گزارش داده که تهران همچنان منتظر پاسخ رسمی واشنگتن است و گزارش والاستریت ژورنال درباره رد این پیشنهاد از سوی دونالد ترامپ را نیز بهعنوان گزارشی که مستقلاً از سوی رویترز تأیید نشده، نقل کرده است. بنابراین در حال حاضر نمیتوان طرح هفتروزه را یک توافق نهایی یا آتشبس قطعی دانست. /ایوانا
ارسال نظر