تنها چند هفته به برگزاري انتخابات مجلس نهم باقي مانده و اين روزها آنچه نمود محسوسي دارد برگزاري نشستهاي مختلف و متعددي است كه حضور كانديداهاي مجلس در اين مجالس پر رنگ و يا بعضاً علت العلل تشكيل چنين جلساتي است.
برگزاري چنين نشستهايي كه جهت آشنايي مردم با كانديداها، ديدگاه ها و برنامه هايشان است في نفسه امريست مفيد. ولي عارضه و خروجي مشابه اكثر اين جلسات وعده هاي متعددي است كه توسط كانديداهاي محترم با توجه به نياز هاي متقابل مخاطبان(گرفتاري هاي عمومي و شخصي) و خود كانديداها ( نياز به جلب نظر مردم براي رسيدن به شهرت و قدرت از معبر صندلي سبز مجلس) ليست و ارائه مي شود كه گاهاً هيچ سنخيتي با شأن و وظيفه نمايندگي ندارد كه هيچ، حتي موجب فرو كاستن اين شأن نيز مي گردد. اگر اين گونه جلسات را در زمره تبليغات براي يك مبارزه انتخاباتي بدانيم نوع رفتار نامزدها قطعاً به نگرشي كه آنان نسبت به مردم دارند بر ميگردد.
اينكه مخاطبانشان را صاحب قدرت درك و انتخاب بالايي بدانند و يا آنان را منفعل و مطيع تلقي كنند و اين آفت امروزه انتخابات كشور ماست. البته با نگاهي منصفانه در وادي قضاوت ميشود كانديداهايي را رصد كرد كه در انديشه ساخت آينده اي بهتر براي شهر و كشور خويش هستند و در ضمير و باطن آنان خدمت به مردم موج ميزند و شعار ها و وعده هايشان ناشي از شناخت آنان نسبت به مشكلات متعدد و راه حلي است براي فائق آمدن بر اين مشكلات. اما اين بدان معنا نيست كه همه كانديداها با چنين نگاه قابل ستايشي به عرصه انتخابات وارد شدند. آنچه ضرورت فهم آن به نظر مي آيد آنست كه تا چه اندازه اين وعده ها حقيقي و واقعي هستند و ميشود در كسوت نمايندگي مردم آنها را محقق كرد و يا تا چه اندازه بلند پروازانه و يا حتي عوام فريبانه اند كه در واقع آنچه ميشود بر آن نام نهاد همان گفتمان خودماني « وعده سر خرمن » هستند.
در آموزه هاي اسلامي و ملي ما تأكيد ويژه اي بر وفاي به عهد شده است كه نمونه شايسته آن بر شمردن ويژگي هاي انسان ممتاز و الهي از نگاه قران است كه مي فرمايد: « ... والموفون بعهدهم اذا عاهدوا ...»( بقره 177). پس بديهي است انتظار بايسته از كانديداهاي امروز و نمايندگان فرداي انتخابات وفاي به عهدي است كه امروز با مردم ميبندند.
بنابراين نسبت اين وعده ها با مقياس حقيقت و توانايي ميتواند راهگشاي انتخاب اصلح براي مردم باشد. در اين ميان بخشي از كانديداهاي حاضر در انتخابات پيش رو قبلاً در كسوت نمايندگي بوده اند و يا در قامت يك نماينده پاي در رقابت با ديگر كانديداها گزارده اند. طبيعي است براي اين نامزدها در تبليغات انتخاباتي و در جلسات متعددي كه حاضر ميشوند، مهمترين تبليغ بايد آن باشد كه به جاي وعده هاي مجدد، گزارش واقع بينانه و صادقانه اي از عملكرد خود در مدت حضورشان در مجلس به مخاطبانشان ارائه دهند تا سنگ محكي باشد براي مقايسه عملكردشان با برنامه ها و وعده هايي كه 4 سال قبل و در همين جلسات به مردم ارائه مي دادند.
از ظواهر امر پيداست ميان آنچه كه نمايندگان فعلي در دوره قبل وعده تحقق برنامه هايشان را با اعتماد به نفس بالا داده بودند با آنچه كه در اظهارات مردمي كه مشكلات را به وضوح لمس ميكنند ديده مي شود، فاصله اي بسيار وجود دارد و احساس مردم چندان خوشايند نيست.
شاهد مثال اينكه چندي قبل يكي از شهروندان حاضر در همين جلسات با ناخرسندي اظهار ميداشت كه يكي از نمايندگان فعلي نكته برجسته فعاليتش در مجلس را ( به عنوان موفقيت منحصر به فرد) تعداد بالاي تذكرات به مسئولان اجرايي عنوان ميكرد، كه انگار وظيفه اصلي يك نماينده پيشي گرفتن از ديگر همكاران مجلسي اش در تذكر دادن به مسئولان است.و اين در واقع نمونه ايست از گزارش عوامانه يك نماينده براي انحراف از گزارش صادقانه متناسب با وظيفه اصلي نمايندگي اش.
در حاليكه آنچه منطقي و قابل انتظار به نظر ميرسد ويژگي يك نماينده مؤثر در مجلس، منشأ اثر بودنش در تصميمات نهايي مجلس است. سؤال امروز مردمي كه 4 سال پيش به واسطه وعده هاي متعدد و برنامه هاي جالبي با ادبيات آكادميك به ايشان رأي داده بوده بودند، تحقق آن وعده هاست كه چقدر در سرنوشت اقشار مختلف( كشاورزان- كارگران- معلمان- صنعتگران- ورزشكاران – جوانان و ...) تأثير مثبت داشته است؟ لذا منطقي ترين روش براي جلب نظر دوباره مردم براي اين دست كانديداها همان است كه منصفانه و صادقانه وعده ها و برنامه هاي 4 سال قبل را با عملكرد خود در مجلس مقايسه نمايند كه اگر اين مهم اتفاق نيفتد به يقين مردم ممكن است در جلساتي با حضور اين عزيزان شركت نمايند، اما لزوماً نميتواند تصميمشان مورد انتظار اين عزيزان باشد...!!!
اما بخش ديگري از كانديداهاي انتخابات پيش رو را كساني تشكيل ميدهند كه قصد دارند حضور در مجلس را براي اولين بار تجربه كنند. آنها هم بايد آگاه باشند كه همين مردم با شركت در 8 دوره انتخابات مجلس و آشنايي كامل و حضور در چنين جلسات تبليغاتي كانديداهاي مختلف در زمره با تجربه هاي اين عرصه به حساب مي آيند.
لذا بايسه است كه از چنين روش هاي فشل و وعده دادن هاي بدون پشتوانه علمي، بدور از واقعيت و خارج از شئون نمايندگي پرهيز نمايند و بكوشند تواناييها و برنامه هاي قابل تحقق خويش را به مردم شهر و ديارشان بنمايانند و بر ايشان لازم است به رسم وظيفه انساني و شرعي، بر مبناي حقيقت، صداقت و شجاعت از كيسه وعده ها خرج كرده، ضمن آنكه شعارهايشان بايد همه فهم ، صريح و قابل اجرا باشند تا مردم از قابل تحقق بودن وعده ها اطمينان حاصل نمايند.
متأسفانه رسم مذمومي كه اين سالها تبديل به عرف معمول هر انتخاباتي شده، همين وعده هاي پرشمار و وسوسه برانگيز است كه برخي مردم را به واسطه سخن سرايي هاي پر طمطراق كانديداها واجد انتظاري بعضاً نامعقولي كرده است كه با ورود فرد منتخبشان به مجلس به يكباره همه مشكلات شهر و كشورشان مرتفع خواهد شد!!! اما وقتي در مقام عمل وعده هاي كانديداهاي پيشين را محقق نشده مي يابند، بديهي است در انتخابات دوره هاي بعد ديگر كانديداها را هم با نگاه ترديد آميز و به عنوان يك « حرّاف فرصت طلب» مي پندارند و اين اتفاق به خودي خود موجب يأس، بدبيني و در نهايت موجب دلسرد شدن مردم نسبت به فرايند انتخابات مي شود. در انتها، شايد براي توجه دادن همگان به يك رفتار پسنديده در اين مقطع زماني لازم باشد تا تورقي بزنيم بر صفحات تاريخ و بياد بياوريم صداقت، رشادت و عملگرايي سياستمدار برجسته تارخ معاصرمان مرحوم دكتر مصدق را كه به حق مي شود گفت در تحقق وعده عقلايي و سرنوشت سازش « ملي شدن صنعت نفت » كه اتفاقاً جزو معدود وعده هاي انتخاباتي ايشان بود با همكاري يارانش در مقابل دربار و حاميان خارجي اش ( كه در واقع مخالفان طرح ملي شدن نفت بودند) جانانه ايستاده اند و شايد مردم ايران به اين خاطر هنوز به رسم سپاس از آن مرد بزرگ به احترام كلاه از سر برميدارند، چرا كه، وعده ايشان را صادقانه، شجاعانه و به نفع خويش و كشور يافتند.

حسن مهدوی كارشناس ارشد مديريت استراتژيك